|
|
|
سه شنبه 16 شهریور 1389 - 09:59:45 ق.ظ
|
|
|
استرس -بخش دوم و پاياني
|
|
عبدالله نصيري مددکار اداره کل زندانهاي استان اصفهان
|
|
|
|
استرس يا اضطراب مجموعهاي از علايم جسمي (بدني) يا رفتاري و احساسي است که به دنبال مواجهه فرد با عوامل محرک (اضطرابآور) به وجود ميآيد. اين علايم نوعي سيستم هشداردهنده هستند که فرد را از وقوع يک خطر آگاه مينمايند تا در جهت مقابله با آن اقدام کند. بنابراين در زندگي روزمره استرس يا اضطراب وسيلهاي حفاظتي در مقابل خطرات دنياي پيرامون و يا وسيلهاي براي رقابت و پيشرفت افراد است.
در اين شماره به استرس در کودکان و نوجوانان و نقش والدين درآن مي پردازيم.
28- در يک نوع از مراقبهفرد سعي ميکند روي يک موضوع نظير يک کلمه يا صدا يا تنفس خود تمرکز نمايد.
29- يک محيط آرام دروني و بيروني براي مراقبه ضروري است.
30- پوشيدن لباسهاي راحت و نشستن به صورت راحت باعث آرامش بيشتر ميشود.
31- مکاني که سر و صدا و عوامل مزاحم در آن نباشد، محيط خارجي آرام براي مراقبه است.
32- فعاليت فيزيکي (ورزش نرمش) که جنبه رقابتجويانه نداشته باشد يک تکنيک مفيد براي کنترل استرس است.
33- هنگامي که شخص از يک فعاليت فيزيکي به عنوان تکنيک کنترل استرس استفاده ميکند بايد آگاه باشد که چگونه اين فعاليت روي جسم او اثر ميگذارد و زيادهروي هم نکند.
34- فعاليت فيزيکي ميتواند براي کاهش استرس در بدن، کاهش واکنش فرد به استرسهاي آينده و احساس سلامتي و آرامش دروني به کار رود.
35- شنا، دو و ميداني، دوچرخهسواري و کوهپيمايي از جمله فعاليتهاي فيزيکي مناسب براي کاهش استرس هستند.
36- اسـتـفـاده کـمـتـر از کافئين (چاي، قهوه و شکلات) بهخصوص در شرايط استرسآور توصيه ميشود.
37- مصرف کافي ويتامينبهويژه ويتامينهاي B و C براي گذر از استرس مفيد است.
38- ويتامينB در نان، حبوبات، آجيل و گوشت ماهي و ويتامينC در ميوهها و سبزيجات يافت ميشود.
استرس در کودکان و نوجوانان
کودکان نميتوانند بهخوبي آنچه برايشان اتفاق افتاده است را بيان کنند. هميشه استرس کودکان قابل مشاهده نيست. استرس در کودکان ممکن است منجر به مشکلات جسمي نظير آسم، تب، سردرد و اختلالات گوارشي نظير کوليت و زخم معده بشود. شرايط استرسآور جزو طبيعت زندگي است.
استرس ممکن است منشأ دروني داشته باشد؛ همچون گرسنگي، درد، حساسيت به سر و صدا، تغييرات دماي بدن و ضعف، يا آن که منشأ آن بيروني باشد؛ نظير جدايي از خـانـواده، شـاهـد صـحنههاي دلخراش بودن يا مشاهده پرخاشگري ديگران و از دست دادن عزيزان.
والدين و استرس فرزندان
برقراري يک رابطه خوب و مناسب باعث ميشود کودکان احساس بهتري نسبت به خود داشته باشند. کودکاني که رابطه نزديکي با والدين خود ندارند در خطر بيشتري براي بروز مشکلات مرتبط با استرس هستند.
کودکان در تمام سنين نياز به بازي و آرامش دارند. بازي به آنها آرامش داده و از طــريــق بــازي دنـيــاي خــود را مـيشـنـاسـند. والدين ميتوانند در جهت حل مسئله و قويتر بودن در زندگي به کودکان آموزش دهند؛ ضمن اين که بايد به فرزندانمان کمک کنيم مسائل و مشکلات خود را حل کنند. از طرفي ضروري است فرصت رويارويي با مشکلات را هم به آنها بدهيم.
مدرسه فرصتي است براي يادگيري و دوستيابي؛ اما ممکن است نگرانيهايي همچون انجام تکاليف، امتحانات و روابط بين فردي و پذيرش از جانب ديگران را ايجاد کند. ازاينرو والدين بايد علاقهمندي خود را به مسائل مدرسه کودک ابراز کنند و از وي بخواهند درباره مدرسه، معلم، کلاس، درس، امتحان، تکاليف، بازي و دوستان خود صحبت کند؛ اما توقع زيادي از او نداشته باشند. آنـان بـايد روي نمره عالي گرفتن تـأکـيـد زيادي نکنند و تلاشهاي کودک در رفتن به مدرسه و انجام تکاليف با دوستان را مورد تشويق قرار دهند.
مسابقات ورزشي که برد و باخت دارد مـمـکــن اســت بـراي بـچـههـا استرسآور باشد. بايد به تلاش آنها در زمينه ورزش اهميت داد؛ نه برد در مسابقه.فعاليتهاي فيزيکي همانند بازيهاي توپي، دوچرخهسواري، دويدن، پرش و شنا براي کاهش استرس مفيد است.
تشويق کودکان به سبب سعي و تلاش آنها، اعم از اين که موفق بشوند يا نه، در تمام زمينههاي زندگي باعث ميشود که در بزرگسالي انسانهايي متکي به خود و مطمئن باشند.
دوسـتـانـه گـوش دادن بـه حرفهاي کودکان و تحمل احساسات آنها توسط والدين و بزرگترها بسيار مهم است.
کودک تحت استرس ممکن است سخت کار کند و بيش از حد در مدرسه تلاش نمايد و توقعات کمي از بزرگترها داشته باشد. ميزان اعتماد به نفس چنين کودکي امکان دارد پايين باشد، بهآساني به گريه بيفتد، بترسد و خجالت بکشد و علاقه کمي داشته باشد. قصه گفتن براي بچهها، بهخصوص آن دسته از کودکاني که احساسات خود را بروز نميدهند، مفيد است. براي بچههايي که زود عصباني ميشوند، آموزش راههاي کاهش عصبانيت مثل راه رفتن و دور شدن از محيط استرسآور مفيد است.
کليد شناخت استرس در کودکان تغيير است. به عنوان نمونه، غمگين و گوشهگير شدن کودکي که بشاش و برونگراست، ممکن است نشانه وجود استرس در او باشد.
براي کاهش استرس بايد کمک کنيم کودکان درباره آنچه آنها را آزار ميدهد صحبت کنند؛ اما آنان را براي صحبت کردن تحت فشار قرار ندهيم. براي اين منظور ميتوان از فرصتهاي مناسب مانند زمان خوابيدن استفاده کرده و
از آنچه ميگويد انتقاد نکنيم.همچنين لازم است زمانهايي را به اوقات فراغت يا ورزش يا تفريح کودک اختصاص دهيم.
تشويق به داشتن تغذيه سالم و دادن آموزش به کودکان در اين زمينه با ارائه مثال، در آغوش گرفتن آنها و ماساژ دادن پشت و شانهها براي کاهش استرس مفيد است. لمس فيزيکي يک مسکن قوي براي استرس به شمار ميآيد.
در مورد قواعد و مقررات بايد شفاف بود. کودکان بايد بهطور دقيق بدانند که چه انتظاري از آنها داريم. نوشتن درباره موضوع و طرح يک نقشه، با خود گفتوگو کردن، بازي با عروسک و استفاده از کتاب متناسب با سن کودک، نقاشي و شنبازي از ديگر راههاي ايجاد آرامش است.
کودکاني که نکات زير را بياموزند، بهتر ميتوانند با استرس کنار بيايند:
1 رابطه صحيح با والدين
2 مهارتهاي اجتماعي
3 هدفمند بودن و آيندهنگري داشتن
4 اعتماد به نفس مثبت
5 پايبندي به اعتقادات مذهبي
6 توانايي تمرکز داشتن.
|
|
|
.ذکر منبع در استفاده از مطالب و تصاویر الزامی
است
|